لیدوما در فراسو
در گِل نوشته های بارو و خزانه تخت جمشید
حسن حبیبی فهلیانی*
سرزمین پهناور ممسنی و رستم در دوران های پیش از تاریخ و دوران تاریخی نه فقط مهد تمدن پرشیا (فارس کنونی) بود بلکه کانون تمدن ایران باستان و حتی بین النهرین به شمار می رفت. تا آنجا که به تحقیق می انجامد وجود بیش از 60 استقرار پیش از تاریخ مربوط به هزاره های پنجم تا هشتم پیش از میلاد و 150 اثر تاریخی درخور توجه از تمدن های سومری، آکدی، ایلامی، مادی، هخامنشی، اشکانی، ساسانی، و اسلامی از طریق کاوش های علمی- باستان شناختی هیئت های آلمانی به سرپرستی پروفسور ارنست هرتسفلد در سال 1303، هیئت انگلیسی به سرپرستی دکتر سر اول استین در سال 1314، هیئت فرانسوی به سرپرستی پروفسور ریمن گریشمن در سال 1318، هیئت ژاپنی به سرپرستی کی کیو آتارشی در سال 1338، هیئت ایران- استرالیا به سرپرستی پروفسور دانیل پاتس و علیرضا عسگری چاوردی از سال 1381 تا 1387 و هیئت ایران- آلمان به سرپرستی پروفسور کنارد و محسن زیدی در سال های 1386 و 1387 در دو شهرستان ممسنی و رستم تاکنون کشف و شناسایی شده اند که حائز اهمیت می باشند. تاریخ این دو خطه کهن و باستانی اعلام می دارد، یک هزاره پیش از آمدن آریایی ها به نجد ایران، تمدن های نیکویی در اقصی نقاط این دو شهرستان پابرجا بوده که نقش برجسته کورنگون ایلامی مربوط به 2400 سال پیش از میلاد، تل اسپید در 1500 سال پیش از میلاد و دوتوی جونگان، گزباغ و تل مشکی عالیوند ممسنی مربوط به 1600 سال پیش از میلاد دال بر صحت این مدعاست.
ادامه در ادامه مطلب
